Πυργά, Λευκωσία

Το οδοιπορικό μας στα μικτά χωριά της Κύπρου, αυτή την εβδομάδα πραγματοποιήθηκε στο χωριό Πυργά. Το χωριό Πυργά συνδέεται στα δυτικά με το χωριό Κόρνος (περί τα 3,5 χμ) και στα βορειοανατολικά με το χωριό Αγία Άννα (περί τα 6,5 χμ). Από το γειτονικό χωριό Ψευδάς που βρίσκεται στα βορειοανατολικά του χωριού απέχει περίπου 5 χιλιόμετρα ένω όσο αφορά τη πόλη της Λάρνακας 25 χιλιόμετρα και περίπου 30 χιλιόμετρα από την πόλη της Λευκωσίας.

Είναι κτισμένο σε μέσο υψόμετρο 270 μέτρων και είναι περικυκλωμένο από τα βουνά Αππϊάτζιη, Συινόβα, Βασιώτη, Ευγαλή, Σταυρής, Βικλιά και Πιπή. Αυτό δημιουργεί την μαγεία ενός καταπράσινου τοπίου όπου μπορεί να θαυμάσει κανείς ακολουθώντας ένα από τα πολλά μονοπάτια του χωριού. Λόγω ακριβώς της περικύκλωσης του χωριού από τα προαναφερθέντα βουνά, δημιουργείτε μια εύφορη κοιλάδα όπου παράγονται τα βασικά προϊόντα του χωριού: σιτηρά, πατάτες, λαχανικά, εσπεριδοειδή, ελιές και χαρουπιές, και λίγα όσπρια (κυρίως λουβιά). Μεγάλες εκτάσεις κρατικής και ιδιωτικής γης είναι ευτυχώς ακόμη ακαλλιέργητες, δίνοντας έτσι την ευκαιρία, σε μια μεγάλη ποικιλία άγριας βλάστησης, να ξεδιπλωθεί σε όλη της τη μεγαλοπρέπεια. Πεύκα, αόρατοι, αγριελιές, τρεμιθιές, σχίνοι, μερσίνις, ασπάλαθοι, μυροφόρες, μαζιές, ξυσταριές, σπατζιά και θυμάρι, είναι μόνο μερικά από τα είδη που συναντά κάποιος στο πέρασμά του.

Το χωριό γνώρισε διάφορες αυξομειώσεις πληθυσμού κατά τους καιρούς. Σύμφωνα με τα υπάρχοντα στοιχεία, οι πλήρεις απογραφές πληθυσμού έχουν ως ακολούθως:

1881	202	κάτοικοι
1892	196	κάτοικοι
1901	182	κάτοικοι
1911	199	κάτοικοι
1921	224	κάτοικοι
1931	223	136 Ελληνοκύπριοι και 87 Τουρκοκύπριοι
1946	396	298 Ελληνοκύπριοι και 98 Τουρκοκύπριοι
1960	381	273 Ελληνοκύπριοι και 108 Τουρκοκύπριοι
1973	281	όλοι Ελληνοκύπριοι
1976	363	κάτοικοι
1982	358	κάτοικοι
1992	382	κάτοικοι
2001	572	Κάτοικοι

Μετά τον πόλεμο οι Τουρκοκύπριοι κάτοικοι του χωριού Πυργά εγκατέλειψαν το χωριό και μεταφέρθηκαν σε γειτονικά μη μικτά χωριά.

Το χωριό υπήρχε κατά τα Μεσαιωνικά χρόνια αλλά η ονομασία του μας παραπέμπει στα Βυζαντινά χρόνια. Για το όνομα του χωριού (Πυργά η Πυρκά) υπάρχουν δύο εκδοχές. Η πρώτη που φαίνεται και πιο πιθανή, θέλει να πήρε το όνομα του από το κόκκινο χρώμα (πυρρόν) του χρώματος της γης της περιοχής (κοκκινογή). Η άλλη εκδοχή λέει, πως, στην περιοχή αυτή, λόγω των πυκνών δασών, υπήρχαν πολλά καμίνια αγγειοπλαστικής και κάρβουνων που έκαιγαν συνέχεια.

Η ιστορία του χωριού δε είναι πολύ παλιά και φθάνει πίσω στην αρχαιότητα. Αυτό το μαρτυρούν τα διάφορα αρχαιολογικά ευρήματα που ανακαλύφθηκαν στην περιοχή , όπως σπήλαια, πήλινα αγάλματα, αγγεία, νομίσματα, κοσμήματα κλπ. Οι παλιές μεσαιωνικές εκκλησίες που σώζονται σήμερα στην κοινότητα (Βασιλικό Παρεκκλήσι, Αγ. Μαρίνα, Παναγιά της Στάζουσας) είναι μάρτυρες της ιστορίας της για την περίοδο αυτή.

Ο αρχικός πυρήνας του χωριού, που είναι κατακλυσμένος με μικρά παραδοσιακά σπίτια κτισμένα με πλιθάρι ή με καστανόχρωμες λαβές συνεχώς εγκαταλείπεται και την θέση του παίρνουν σύγχρονα σπίτια αλλά και πολλές εξοχικές κατοικίες. Φαίνεται πως το καταπράσινο τοπίο των Πυργών επισημάνθηκε πολύ νωρίς, γιατί αρκετοί κάτοικοι της Λάρνακας και της Λευκωσίας βρήκαν εδώ ικανοποιητικό χώρο για τα εξοχικά τους σπίτια.

Για περισσότερες πληροφορίες όσον αφορά το χωριό Πυργά, την ιστορία αλλά και τον τρόπο συμβίωσης των δύο κοινοτήτων του, μπορείτε να δείτε και την συνέντευξη που είχαμε με την Κυρία Δέσποινα, κάτοικο Πυργών.